Startpagina

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Aangepast zoeken
 

Karperziekten

 

Voorwoord

We zijn allemaal als de dood voor zieke en dode karpers, de oorzaak kan vaak een karperziekte zijn, hoewel ook zuurstofgebrek en vervuiling een oorzaak kunnen zijn. Omdat ik van mening ben, dat herkenning van deze ziekten en andere oorzaken, van belang is voor een gezond viswater en gezonde vissen, heb ik het internet afgestruind naar informatie hierover. Dus mocht iemand bepaalde stukjes herkennen als zijnde van hem, dan is dat best mogelijk. Echter vind ik het verspreiden van kennis over dit onderwerp belangrijker dan enig copyright en daar ik zelf ook een onbenul ben op het gebied van karperziekten, ben ik zo vrij geweest om alles maar te lenen, als ik het zo mag noemen.

SVC

of voorjaarsviramie ( in het Engels: Springviremia of Carp, of buikwaterzucht)

Deze karperziekte, afgekort SVC genoemd, kan enorm huishouden onder karperbestanden. Wat is SVC nu precies voor ziekte? Nog niet zo lang geleden noemde men deze ziekte buikwaterzucht. Vooral het enorm opzwellen van het lichaam valt bij deze ziekte op. Tegenwoordig wordt buikwaterzucht beschouwd als een vorm van SVC.

Foto:  OVB

SVC is een infectie met het Rhabdovirus carpio. Dit virus is (in mindere mate) ook gevaarlijk voor karperachtige vissen als de kroeskarper, graskarper, zilverkarper en zeelt. Toch is meestal de gewone karper Cyprinus carpio het slachtoffer. SVC is de belangrijkste karperziekte en kan leiden tot een sterfte van 90 % van de populatie. De infectie met het virus vindt vaak tijdens de wintermaanden plaats. Gedurende deze periode liggen de vissen vaak sterker geconcentreerd en kan de overdracht van virusdeeltjes gemakkelijk plaatsvinden.

 

Verder bestaat het sterke vermoeden dat sterke schommelingen van de zuurgraad, watertemperatuur en het zuurstofgehalte de vissen extra bevattelijk maken voor een infectie met SVC. Na geÔnfecteerd te zijn, kan het virus zich lange tijd koest houden om bij het stijgen van de watertemperatuur ineens genadeloos toe te slaan.

 

 

KHV

Koi Herpes Virus

Het Koi Herpes Virus, afgekort KHV , is een  virus dat verwant is aan het menselijke herpesvirus. In 1997 werd het voor het eerst aangetroffen in Duitsland. Daarna zijn er uitbraken gemeld uit IsraŽl, Groot-BrittanniŽ, de VS, BelgiŽ en Zuid- Afrika. Het KHV is, zoals hierboven al geschreven, een herpesvirus. Dit zijn virussen die zich in het lichaam van de gastheer perfect kunnen verbergen en daardoor niet worden opgemerkt door de natuurlijke afweer, het immuunsysteem. Wanneer de conditie van de gastheer verslechtert, kan het virus ineens toeslaan. Een bekend voorbeeld van een menselijk herpesvirus is de zogenoemde Ďkoortslipí. Dragers van dit virus hebben vaak lange tijd nergens last van, totdat een verkoudheid of periode van stress het immuunsysteem verzwakt en het virus kan toeslaan.

Beschadigde huid is een symptoom van KHV

Het Koi Herpes Virus slaat echter genadeloos toe en in plaats dat de geÔnfecteerde karper een koortslip ontwikkelt, gaat het beest gewoon dood. Hoewel het virus het eerst is waargenomen bij koiís, waardoor de naam, is het vooral zeer gevaarlijk voor onze huis-, tuin- en keukenkarper. Betrouwbare verhalen over sterfte tot 100 % -dus alle vis de pijp uit- zijn inmiddels al bekend uit IsraŽl en de VS.
Kenmerkend aan dit virus is, dat het al na een paar dagen na introductie in het viswater toeslaat. Infecties ontstaan alleen wanneer een vis met het virus in het water wordt geÔntroduceerd. Een watertemperatuur tussen de 17 en 28 graden Celsius doet de rest. Net als met SVC kan het virus vooral toeslaan wanneer de vissen zijn verzwakt, bijvoorbeeld door een slecht beheer, onoordeelkundig handelen en vooral door stress. In tegenstelling tot SVC schijnen vooral de grotere vissen gevoelig te zijn voor een infectie met KHV.

Hoewel er nog zeer veel onduidelijkheden zijn over deze nieuwe karperziekte zijn de onderstaande symptomen inmiddels beschreven:

- Beschadigde huid;
- Overmatige slijmproductie;
- Ingevallen ogen;
- Vermagering;
- Bleke plekken op de huid;
- Verkleuring en afsterven van het kieuwweefsel.

Kieuwnecrose, ook een symptoom van KHV

De grote ellende van dit virus is niet alleen de enorm hoge sterfte, maar ook dat vissen die een infectie met KHV hebben overleefd de rest van hun leven drager van het virus blijven en dus steeds weer andere vissen kunnen aansteken.
Tot nu toe is het KHV-virus echter nog niet daadwerkelijk in ons buitenwater aangetroffen. Vissen uit verdachte wateren die zijn onderzocht door wetenschappers van het Instituut voor Dierhouderij en Diergezondheid, het ID-Lelystad, bleken gelukkig niet te zijn geÔnfecteerd met dit virus. Bij het schrijven van dit artikel was overigens nog niet bekend waaraan de vele vissen die dit jaar werden gevonden dan wel zijn gestorven. Op zich is dat niet vreemd, want het aantonen van een virus bij vissen is niet eenvoudig en kan, zeker voor wat betreft SVC, eigenlijk alleen goed bij nog levende vissen. En wees eerlijk, wie brengt er nu een levende dertigponder naar Lelystad?

 

 

Karperpokken

Karperpokken komt gelukkig niet zo veel voor maar is wel direct te herkennen aan de witte knobbeltjes op de vinnen, maar ook op het lichaam. Deze symptomen ontstaan meestal in de koudere perioden van het jaar bij vijvervissen. Karpers zullen er niet aan sterven, maar het virus kan wel voor serieuze vervormingen zorgen. Het virus kan van vis op vis overgaan. Het virus is voornamelijk actief in de lente. Later in het jaar als de temperaturen oplopen, verdwijnen de symptomen weer. Maar in het volgende jaar kunnen de knobbeltjes opnieuw optreden.

Bovenstaande foto zou volgens de OVB een versterkte vorm zijn van karperpokken in combinatie met waterverontreiniging of baggerwerkzaamheden.

 

 

Botulisme

Wat is botulisme?
Botuline is een door de bacterie "Clostridium botulinum" geproduceerde giftige stof, het is ťťn van de sterkst werkende bacteriegiffen (toxinen) die er bestaan. Er zijn van Clostridium botulinum zeven verschillende toxinetypen bekend, die met de letters A t/m G worden aangeduid. Mens en dier bezitten voor de verschillende toxinetypen een uitťťnlopende gevoeligheid. Zo is de mens gevoelig voor de toxinetypen A, B, E en F. De toxinetypen C en D zijn vooral verantwoordelijk voor het optreden van botulisme bij dieren. Type A komt in Nederland niet voor, maar wel in bijvoorbeeld de VS, Canada en Rusland. De beide andere voor de mens gevaarlijke typen zijn overal zeldzaam.
De sporen van de bacterie Clostridium botulinum worden in besmette gebieden in bodem en slik gevonden en zijn tevens bij de meeste vogels inactief aanwezig in het maagdarmkanaal. De bacterie levert op zichzelf nog geen gevaar, maar vooral de omstandigheden bepalen of er een optimale situatie ontstaat waarbij de bacterie kan groeien. Door dit groeien worden dan de zeer gevaarlijke toxinen gevormd.

Wilde eend Foto: R. van Jeveren   Wilde eend Foto: R. van Jeveren  

 Karper Foto: R. van Jeveren


Hoe onstaat deze bacterie?
Botulisme is een bacterie die zeer goed gedijt in stilstaand water met een temperatuur boven de 20 graden Celsius. Als de bacterie in Nederland wordt geconstateerd, gaat het meestal om het C-type. Deze is zeer giftig voor watervogels en vissen, maar ongevaarlijk voor de mens. Toch is het af te raden om te zwemmen in besmet water. Vooral in een kadaver kan de botulisme bacterie zich snel vermeerderen. De snelle verspreiding van de bacterie vindt vooral plaats door maden en vliegen die groeien in het kadaver. Deze maden en de vliegen zelf, zijn immuun voor dit type gif maar kunnen worden opgepikt door (water)vogels, bunzingen of vissen. Deze dieren sterven dan door het gif, dat de bacterie in de maden aanmaakt, zodat er een nieuwe gifproducerende haard ontstaat. De incubatietijd (afhankelijk van de opname van het gif) van de botulisme bacterie strekt zich uit van een halve dag tot een week. Trekkende vogels of andere dieren zijn dus in staat het gif over grotere afstanden te verspreiden en daar de besmetting voor te zetten. De voornaamste maatregel om de bacterie tegen te gaan is dan ook het z.s.m ruimen van de dode dieren. Waterbeheerders zoals waterschappen gaan hiervoor op pad. Ook het doorspoelen van het stilstaande water helpt tegen botulisme.

Ziekteverschijnselen:
De Botulisme bacterie is een soort ziekte bij dieren, waarbij een specifieke voedselvergiftiging optreedt en waar vooral eenden en andere watervogels door getroffen kunnen worden. Wanneer een dier is vergiftigd met de botulisme bacterie, dan ontstaan bij dieren (afhankelijk van de besmetting) na enkele uren al slik- ademhalingsstoornissen en verlammingsverschijnselen aan de poten, de vleugels en de nek. Voor de meeste watervogels geldt dat zij op den duur door deze verlammingsverschijnselen het hoofd niet meer boven water kunnen houden en dus zullen verdrinken voordat zij daadwerkelijk aan de vergiftiging sterven. Doordat het kadaver van deze dieren in het relatieve warme water blijft drijven hebben maden en vliegen ruimschoots de kans om zich in het kadaver te nestelen. Doordat ook vissen (we gaan hier uit van de karper) ook vliegjes en maden eet, kan zo de botulisme bacterie worden overgebracht op karpers. Een karper zal dan ook binnen korte tijd verlammingsverschijnselen vertonen en uiteindelijk sterven.

Preventie:
De verspreiding van botulisme kan worden voorkomen, door dode dieren (vogels en vissen) zo snel mogelijk uit het besmette water te halen. Aan te raden is, om dit niet zelf te doen, maar hiervoor de gemeente of het waterschap te bellen. Waarschuw deze instanties altijd als u dode of verlamde dieren ziet. Deze instanties zorgen voor de verwijdering en vernietiging van deze dieren.
Ook wij zelf kunnen maatregelen nemen om verder verspreiding van de botulisme bacterie te voorkomen. Voer bij een besmet water geen watervogels. Voeren trekt altijd veel vogels aan en deze vergroten de kans of verspreiding van botulisme. Vermijd ook het vissen in met botulisme besmette wateren. Mocht je hier toch gaan vissen, spoel dan thuis je onthaakmat, schepnet, weegzak etc. zeer goed uit met water. Wanneer je dit niet doet kan de bacterie bij een volgend water verder groeien..!!
Met name de gemeente speelt de belangrijkste rol bij het voorkomen en bestrijden van botulisme. De gemeente haalt de besmette dieren weg, laat ze onderzoeken, stuurt eventueel zieke dieren naar een vogelasiel en laat dode dieren volgens de richtlijnen van de Destructiewet vernietigen. Wanneer nodig plaatst de gemeente waarschuwingsbordjes met waarschuwingen voor botulisme. Wateren die ieder jaar weer een haard van botulisme zijn, kunnen worden uitgediept, of regelmatig worden doorgespoeld waardoor wordt bereikt dat de watertemperatuur minder snel oploopt en de botulisme bacterie geen kans krijgt.
Veelal heeft de gemeente of het waterschap waarin je woonachtig bent een folder samengesteld over botulisme. Hierin staat alle nuttige informatie en adressen voor het melden van botulisme.